Spiegel van de Slavische ziel, koorzang en poëzie uit Oost-Europa

Hengelo, 3 maart 1971. In de grote zaal van jongerencentrum Fashion staat de muziek hard. Jefferson Airplane zingt Somebody to Love. Een meisje danst en houdt de blik van één bezoeker vast. Hij gaat zitten in de stoel die voor hem is klaargezet. Dan klinken vier korte, droge knallen, en niemand in de zaal hoort ze. De man die viel heette Jatti. Zijn lichaam is nooit gevonden. 

Een afspraak om te zwijgen
Begin jaren zeventig was Fashion het Paradiso van het Oosten: een vrijplaats vol psychedelische muziek, vloeistofprojecties en jongeren die een andere wereld wilden. Tussen hen dook Jatti op, een slagerszoon uit Overdinkel met die naam op zijn onderarm getatoeëerd. Hij paste niet in het zachte hippiegebeuren, bedreigde bezoekers en kwam eigenlijk maar voor één meisje: Texas. Hulp van buiten bleef uit. In de harde kern van Fashion groeide een plan. Na de schoten werd het bloed opgeruimd. 

Jatti spreekt vanuit het graf
JATTI is geen rechtbankdrama en geen reconstructie. De voorstelling stelt een vraag die boek en podcast open lieten: wie was Jatti eigenlijk? In het eerste deel praten de mensen om hem heen. In het tweede deel neemt Jatti zelf het woord, vanuit het graf, in rocksongs die speciaal voor deze voorstelling zijn geschreven. Daar verschijnt achter de lastpost die iedereen zich herinnert een jonge man die gezien en liefgehad wilde worden. Een van die songs heeft als regel: „alsjeblieft, heb mij lief”. 

Speellijst
JATTI speelt van 14 tot en met 31 oktober 2026 twaalf keer in Hal 43 op het KMS-terrein, Industrieplein 3 in Hengelo. De première is op zaterdag 17 oktober. Voorstellingen zijn van woensdag tot en met zaterdag om 20.00 uur en op zondag om 15.00 uur. Kaarten kosten € 37,50 en zijn verkrijgbaar via www.jatti.nl en www.NTK.nl. 

Intimiteit op van de kleinere podia
Van 13 t/m 22 november zoekt Orkest Phion, weer de intimiteit op van de kleinere podia in Gelderland & Overijssel. Met Het leven van Alma opent Orkest Phion het nieuwe kamermuziekseizoen. In een programma vol liefde, ambitie en muziek staat Alma Mahler centraal, een van de meest intrigerende figuren uit het culturele Wenen rond 1900. Het concert is te beleven in Oldenzaal, Dinxperlo, Hardenberg, Ede en Nijverdal.
 
Meer dan de vrouw van Gustav Mahler
Alma Mahler wordt vaak herinnerd als de echtgenote van componist Gustav Mahler, maar haar invloed reikte veel verder. Als componist, kunstliefhebber en spil van het Weense culturele leven verkeerde zij in kringen van vooraanstaande kunstenaars en musici. Zelf koesterde zij de ambitie om als componist door te breken, maar die erkenning bleef tijdens haar leven grotendeels uit.

Persoonlijke muzikale stem
In Het leven van Alma plaatsen de musici van Phion en mezzo-sopraan Fee Suzanne de Ruiter haar daarom centraal. Het programma laat niet alleen de muziek horen van de mensen die haar inspireerden en liefhadden, maar ook haar eigen werk. Zo klinken enkele van haar liederen, gezongen door De Ruiter, in een speciaal arrangement, waarmee haar persoonlijke muzikale stem opnieuw onder de aandacht wordt gebracht.

Liefde, talent en muziek uit Wenen
Een bijzonder onderdeel van het programma is het beroemde Adagietto uit Gustav Mahlers Vijfde symfonie. Mahler componeerde dit werk voor Alma, waardoor het vaak wordt gezien als een muzikale liefdesverklaring. Tijdens deze concerten klinkt het Adagietto in een intieme versie voor harp en strijkkwintet.

Fanny Mendelssohn
Ook Alexander Zemlinsky, enige tijd Alma's compositieleraar en geliefde, is vertegenwoordigd met een van zijn strijkkwartetten. Daarnaast klinkt het indrukwekkende Strijkkwartet van Fanny Mendelssohn. Net als Alma Mahler stond zij lange tijd in de schaduw van een beroemde mannelijke componist. Haar kwartet geldt tegenwoordig als een van de hoogtepunten uit haar bescheiden maar indrukwekkende oeuvre.

Muzikaal portret
Met Het leven van Alma schetst Phion een muzikaal portret van een bijzondere vrouw en haar tijd. Mezzo-sopraan Fee Suzanne de Ruiter gidst het publiek als verteller door het verhaal en geeft daarnaast stem aan de liederen van Alma Mahler.

Programma
Gustav Mahler – Adagietto uit Symfonie nr. 5 , Fanny Mendelssohn – Strijkkwartet, Alma Mahler – Liederen (speciaal arrangement), Alexander Zemlinsky – Strijkkwartet

Speeldata    
Donderdag 13 november, 20.15 uur – Stadstheater De Bond, Oldenzaal, 
Maandag 17 november, 20.15 uur – De Voorveghter, Hardenberg
Zondag 22 november, 15.00 uur – ZINiN, Nijverdal

Meer informatie en kaarten:  www.phion.nl/programma/het-leven-van-alma, www.zinin.com/agenda/orkest-phion  , www.stadstheaterdebond.nl/theater/het-leven-van-alma-mahler-phion , www.voorveghter.nl/programma/orkest-phion-alma/ en www.autobouwman.nl

Gezamenlijke brief
Tijdens zijn bezoek vrijdag 2 oktober aan de gemeente Dinkelland is een gezamenlijke brief aangeboden. Daarin vragen de drie gemeenten om de plannen voor stikstof, natuur en landbouw te toetsen aan de praktijk in Noordoost-Twente. De gemeenten pleiten voor gebiedsgericht maatwerk, duidelijkheid voor agrarische ondernemers en aandacht voor de leefbaarheid van het buitengebied.

Onderschrijven de noodzaak
De drie gemeenten onderschrijven de noodzaak van natuurherstel en een oplossing voor de stikstofproblematiek. Tegelijkertijd is nog onvoldoende duidelijk hoe de voorgestelde maatregelen in hun gebied zullen uitwerken. Noordoost-Twente herbergt een grote agrarische sector waaronder veel melkveehouderijen, heeft veel Natura 2000-gebieden en beeklopen. Landbouw, natuur, wonen en recreatie zijn nauw met elkaar verweven. Daarnaast vraagt de ligging aan de Duitse grens om aandacht bij de uitwerking van maatregelen. Wethouder Richard de Way, gemeente Dinkelland, benadrukt de behoefte aan maatwerk: “Juist in dit gebied stapelen opgaven zich op. Dat los je hier niet op met generieke maatregelen.”

Toets maatregelen aan de praktijk
De gemeenten willen dat maatregelen vóór definitieve besluitvorming per gebied worden getoetst. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar de verwachte stikstofreductie, maar ook naar de uitvoerbaarheid, haalbaarheid, betaalbaarheid, juridische houdbaarheid en gevolgen voor bedrijven, gezinnen en dorpen. Zij vragen de minister om ruimte om bij te sturen als maatregelen in de praktijk anders uitpakken dan verwacht. Wethouder Chiel Mensink, gemeente Tubbergen: “De leefbaarheid van onze gemeente is een groot goed. Dat willen we behouden en daarom verdienen boeren en inwoners toekomstperspectief.” 

Duidelijke boodschap
De drie gemeenten zijn duidelijk in hun boodschap. Wethouder Harry Scholten, gemeente Losser: “We moeten vooraf weten of maatregelen hier werken, of ze uitvoerbaar zijn en wat ze betekenen voor ondernemers en het buitengebied. Alleen dan kunnen we werken aan natuurherstel én toekomstperspectief voor de volgende generaties agrariërs.”

Duidelijkheid over vergunningen en PAS-melders
Een langetermijnvisie op de landbouw is nodig, evenals praktisch toepasbare, betaalbare en juridisch houdbare mogelijkheden voor ondernemers die willen investeren of hun bedrijfsvoering willen aanpassen, zo benadrukken de gemeenten. Ook dringen zij aan op een structurele oplossing voor PAS-melders. Verder willen zij weten hoe het sturen op uitstoot zich gaat verhouden tot de huidige vergunningverlening, waarbij de neerslag van stikstof een belangrijke rol speelt. Bij het bepalen van de resterende opgave moet volgens de gemeenten ook worden gekeken naar de stikstofreductie die sinds 2019 daadwerkelijk al is bereikt. Tot slot vragen zij aandacht en middelen voor herstel en goed beheer van natuurgebieden.

Gemeenten willen meedenken
Dinkelland, Losser en Tubbergen bieden aan hun lokale kennis en netwerken in te zetten bij de verdere uitwerking van de plannen. Zij vragen de minister om een realistisch tijdpad voor gebiedsprocessen en willen dat inwoners, agrarische ondernemers en gebiedspartners vanaf het begin worden betrokken bij keuzes over hun gebieden.

De gezamenlijke brief aan minister van Essen is bijgevoegd

Zie ook www.losser.nl , www.tubbergen.nl en www.dinkelland.nl