Dag van de Bouw in De Lutte

De meeste inwoners staan er weinig bij stil, maar een belangrijk deel van het leven speelt zich af in de kern van dorpen en steden. Mensen doen er boodschappen, spreken af op een terras, bezoeken er evenementen, ze gebruiken er voorzieningen en ontmoeten elkaar.

Sterke centra verdienen aandacht
Juist nu worden belangrijke keuzes gemaakt over de toekomst van die centra, want de Overijsselse politiek werkt momenteel aan de programma's voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2027. Wat daar in komt te staan bepaalt mee hoe steden, dorpen en wijkcentra zich de komende jaren ontwikkelen. Volgens Koninklijke inretail verdienen sterke centra veel aandacht. Jan Meerman, algemeen directeur van inretail: "Mensen vinden een levendig centrum vaak vanzelfsprekend. Maar achter elk aantrekkelijk centrum zitten ondernemers die investeren, mensen die er werken en overheden die keuzes maken. Als we wachten tot problemen zichtbaar worden, zijn we te laat."

Belangrijke rol in leefbaarheid
Van Enschede tot Deventer, van Hardenberg tot Rijssen-Holten en van Almelo tot Steenwijk: overal in Overijssel spelen centra van dorpen en steden een belangrijke rol waar het gaat over leefbaarheid. Ze zorgen voor werkgelegenheid, trekken bezoekers en vormen vaak het kloppende hart van de gemeenschap. Horeca, cultuur, dienstverlening, evenementen en winkels maken elkaar sterker. Wanneer een centrum floreert, profiteert de hele omgeving. Dat belang wordt nog onderschat.
De detailhandel behoort tot de grootste werkgevers van Nederland. Ongeveer 900.000 mensen verdienen er hun inkomen. Winkels zijn daarmee niet alleen een economische factor, maar ook een belangrijke pijler onder leefbare en aantrekkelijke steden en dorpen. Juist in Overijssel doet dat er toe. De provincie kent sterke steden én een groot aantal kleinere kernen waar voorzieningen, bereikbaarheid en leefbaarheid met elkaar verweven zijn. Een aantrekkelijk centrum helpt voorzieningen dicht bij huis te houden en zo blijven steden en dorpen aantrekkelijk voor iedereen.

Overijssel staat voor keuzes
In de hele provincie investeren gemeenten in woningbouw, bereikbaarheid en economische ontwikkeling. Tegelijkertijd willen inwoners aantrekkelijke binnensteden, vitale dorpskernen en sterke wijkcentra behouden. Dat vraagt om keuzes. Niet iedere locatie kan dezelfde functie behouden. Daarom is het belangrijk dat gemeenten en provincie samen kijken hoe de binnenstad, het wijkcentrum en de dorpskern elkaar kunnen versterken, want sterke centra ontstaan niet vanzelf. Het vraagt om visie, investeringen en samenwerking. Dat is ook een van de belangrijkste boodschappen uit het manifest dat inretail heeft opgesteld voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2027.
Volgens inretail ligt er een belangrijke rol voor de provincie Overijssel. Vraagstukken rond bereikbaarheid, economische ontwikkeling, ruimtelijke inrichting en netcongestie stoppen niet bij de gemeentegrens. Juist de provincie kan gemeenten helpen om lokale en regionale belangen met elkaar te verbinden.

Investeren werkt
Dat investeren in centrumgebieden resultaat oplevert, blijkt uit de landelijke Impulsaanpak Winkelgebieden van het ministerie van Economische Zaken. Via deze regeling ontvangen gemeenten steun om centrumgebieden klaar voor de toekomst te maken. Daarbij gaat het niet alleen om winkels, maar ook om woningbouw, vergroening, openbare ruimte en het aanpakken van leegstand. In totaal profiteren al 47 gemeenten van deze aanpak. De investeringen dragen bij aan aantrekkelijke centra waar inwoners, bezoekers en ondernemers van profiteren.

Geleerde lessen
De betekenis daarvan reikt verder, want de lessen uit deze projecten doen er ook toe voor gemeenten als Hardenberg, Hellendoorn, Raalte, Hengelo, Oldenzaal, Tubbergen en Haaksbergen. Overal spelen vergelijkbare vragen. De resultaten van de Impulsaanpak zijn indrukwekkend. Landelijk leiden de projecten naar verwachting tot meer dan 5.000 nieuwe woningen, ruim 130.000 vierkante meter herstructurering van winkelruimte en bijna 95 miljoen euro aan extra investeringen in openbare ruimte en infrastructuur. Bovendien lokken publieke investeringen vaak extra investeringen uit bij ondernemers en vastgoedeigenaren. Dat is belangrijk, want voorzieningen die uit een centrum verdwijnen, keren niet vanzelf terug. Een winkel die sluit, wordt niet automatisch opgevolgd door een nieuwe ondernemer. Juist daarom loont het om tijdig te investeren in aantrekkelijke en vitale centra.

Bijdrage aan leefbaarheid
Sterke centra zijn niet alleen goed voor ondernemers. Ze dragen bij aan de leefbaarheid van een wijk, dorp of stad. Ze zorgen ervoor dat bewoners voorzieningen dichtbij huis houden en dat bezoekers redenen houden om naar een centrumgebied te komen.
Volgens inretail is dit hét moment om daarover het gesprek te voeren. Jan Meerman van inretail: "Komend voorjaar kunnen wij pas stemmen, maar de plannen worden nu geschrevenen daarom delen wij juist nu onze ideeën. Voor inretail staat één boodschap centraal: sterke centra zijn een voorwaarde voor sterke gemeenschappen. De vraag is niet óf aantrekkelijke binnensteden, dorpskernen en wijkcentra belangrijk zijn voor Overijssel. De vraag is hoe we ervoor zorgen dat ook de volgende generatie kan blijven profiteren van levendige centra, goede voorzieningen en een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Want een sterke provincie begint bij sterke centra.”

Daarmee staat de provincie op de tweede plek in de landelijke ranglijst. Dat blijkt uit onderzoek van Keukenloods naar het barbecuegedrag van Nederlanders. Alleen Flevoland scoort hoger: daar eet 45% van de inwoners minstens twee keer per maand barbecuegerechten. 

Regionaal zijn er duidelijke verschillen zichtbaar in hoe vaak Nederlanders barbecueën. Flevoland voert de ranglijst aan, gevolgd door Overijssel (40%) en Noord-Brabant (37%). Friesland sluit de ranglijst af met 22%. De volledige provinciale ranglijst ziet er als volgt uit:

Flevoland: 45%
Overijssel: 40%
Noord-Brabant: 37%
Limburg: 36%
Gelderland: 32%
Zuid-Holland: 31%
Groningen: 28%
Utrecht: 28%
Noord-Holland: 28%
Drenthe: 27%
Zeeland: 26%
Friesland: 22%

Barbecue nog altijd een mannending
Opvallend is dat zodra de barbecue wordt aangestoken, de taakverdeling in de keuken lijkt te verschuiven. Terwijl vrouwen vaker de dagelijkse maaltijd bereiden (73% van de vrouwen tegenover 45% van de mannen), nemen mannen bij de barbecue juist vaker het koken op zich. Van de mannen zegt 67% meestal achter de grill te staan, tegenover 16% van de vrouwen.

Hoewel mannen vaker achter de barbecue staan, nemen vrouwen juist vaker de voorbereidingen voor hun rekening. Zo zegt 63% van de vrouwen zich bezig te houden met boodschappen doen, ingrediënten snijden en vlees marineren. Onder vrouwen tussen de 30 en 39 jaar ligt dit aandeel het hoogst: 77%.

Voor mannen vaker ontspanning
Mannen ervaren barbecueën bovendien vaker als ontspanning dan als huishoudelijke taak. Zes op de tien mannen zien het bereiden van eten op de barbecue eerder als een moment om te ontspannen dan als huishoudelijk werk. Onder vrouwen zegt juist 61% barbecueën niet op die manier te ervaren.

Deze traditionele rolverdeling is ook terug te zien bij de respondenten. Een deelnemer vertelt: “Mijn man is inderdaad degene die bij ons de barbecue aansteekt. Met veel plezier overigens! Ik als vrouw verzorg dan het eten en de drank erbij. Een traditionele rolverdeling wellicht, maar bij ons werkt het zo.”

Zie ook www.keukenloods.nl