Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag
Vandaag staat Nederland stil bij een gevaar dat vrijwel iedereen kent, maar lang niet iedereen goed weet in te schatten: de dode hoek. Tijdens de derde Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag vragen Transport en Logistiek Nederland (TLN) en Veilig Verkeer Nederland (VVN) extra aandacht voor veilig gedrag rondom grote voertuigen.

Aandacht hard nodig
Dat die aandacht nog altijd hard nodig is, blijkt uit nieuw landelijk onderzoek van Motivaction: niet alleen een gebrek aan kennis vormt een risico, maar juist ook de overtuiging dat we zelf wel weten hoe we veilig moeten handelen. Ruim acht op de tien Nederlanders (82%) denken dat zij weten hoe ze veilig uit de dode hoek van een vrachtauto kunnen blijven. In een realistische verkeerssituatie kiest echter slechts één op de drie (32%) daadwerkelijk de veilige positie. De uitkomsten leggen daarmee een opvallende tegenstelling bloot: we kennen de term de dode hoek, maar overschatten hoe goed we weten wat we in de praktijk moeten doen.

We denken dat we het weten
Het begrip dode hoek is vrijwel algemeen bekend: 96% van het Nederlandse publiek kent de term. Een ruime meerderheid (82%) geeft correct aan dat dit het gebied is waar een chauffeur andere weggebruikers helemaal niet kan zien. Alleen betekent bekendheid met de term ‘dode hoek’ nog niet dat mensen weten hoe ze er veilig mee moeten omgaan. Uit het onderzoek blijkt dat 55% van de deelnemers onbewust onveilig gedrag laat zien. Hoewel veruit de meeste mensen het belangrijk vinden om extra op te letten in de buurt van grote voertuigen, weten velen niet precies waar de dode hoek zit en waar zij veilig moeten staan. Naast kennisgebrek spelen een lage risicoperceptie en zelfoverschatting een belangrijke rol.

Praktijksituatie
Nog belangrijker: wanneer mensen een praktijksituatie krijgen voorgelegd, een stilstaande vrachtauto bij een stoplicht, kiest slechts een derde (32%) de veilige positie om zichtbaar te blijven voor de chauffeur (rechts achter de vrachtauto). Twee derde (68%) van de deelnemers uit het onderzoek kiest een onveilige plek, bijvoorbeeld voor de vrachtauto of naast de cabine.

“Iedereen denkt dat hij de dode hoek kent. Maar juist dát vertrouwen kan gevaarlijk zijn. Wie denkt dat hij weet hoe het werkt, staat minder snel stil bij zijn eigen gedrag.”aldus Hannie Besseling, programmaleider Veilig op Weg! Blijf uit de dode hoek, TLN

Bewustwording werkt
Dat bewustwording kan bijdragen aan de bereidheid om gedrag aan te passen, blijkt ook uit het onderzoek. Nadat deelnemers een korte voorlichtingsvideo hadden bekeken, gaf 67% aan zijn gedrag waarschijnlijk aan te passen. Ook het draagvlak voor educatie is groot: 84% van de Nederlanders denkt dat lessen over de dode hoek op school helpen om ongelukken te voorkomen. Ook meer voorlichting aan fietsers en voetgangers krijgt brede steun.

Jong geleerd is oud gedaan
Bewustwording begint al op jonge leeftijd. Dat doet Veilig op Weg! Blijf uit de dode hoek inmiddels al 30 jaar: in 1996 werd de eerste Veilig op Weg-les gegeven. Met de Veilig op Weg-les leren kinderen uit groep 7 en 8 hoe zij veilig moeten handelen in de buurt van grote voertuigen.

Theorie en praktijk
De les combineert theorie met praktijk. Tijdens het praktijkgedeelte nemen de kinderen zelf plaats in de cabine van een groot voertuig en ervaren zij wat een chauffeur wel en vooral níét kan zien. Anders dan bij een uitsluitend virtuele ervaring, maken kinderen bij de Veilig op Weg-les de dode hoek daadwerkelijk vanuit de cabine mee. De resultaten van het onderzoek onderstrepen het belang om vroeg met deze verkeerseducatie te beginnen.

Aandacht van alle Nederlanders
Maar verkeersveiligheid rond grote voertuigen is niet alleen een onderwerp voor kinderen. Met de derde Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag vragen TLN en VVN aandacht van alle Nederlanders voor de gevaren van de dode hoek. De dag maakt weggebruikers bewust van wat zij zelf kunnen doen om veilig uit de dode hoek te blijven.

Daarbij staan twee eenvoudige vuistregels centraal:
Vuistregel 1: Blijf altijd rechts en ruim achter grote voertuigen.
Vuistregel 2: Houd minimaal 3 meter afstand rondom grote voertuigen.

"Kinderen leren over de dode hoek in de klas, maar ouders versterken die boodschap in de praktijk. Daarom is bewustwording onder ouders zo belangrijk. De Nationale Blijf uit de Dode Hoek Dag helpt die kennis breed te verspreiden."Zie ook www.veilig-op-weg.nl/nationale-blijf-uit-de-dode-hoek-dag

De meeste inwoners staan er weinig bij stil, maar een belangrijk deel van het leven speelt zich af in de kern van dorpen en steden. Mensen doen er boodschappen, spreken af op een terras, bezoeken er evenementen, ze gebruiken er voorzieningen en ontmoeten elkaar.

Sterke centra verdienen aandacht
Juist nu worden belangrijke keuzes gemaakt over de toekomst van die centra, want de Overijsselse politiek werkt momenteel aan de programma's voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2027. Wat daar in komt te staan bepaalt mee hoe steden, dorpen en wijkcentra zich de komende jaren ontwikkelen. Volgens Koninklijke inretail verdienen sterke centra veel aandacht. Jan Meerman, algemeen directeur van inretail: "Mensen vinden een levendig centrum vaak vanzelfsprekend. Maar achter elk aantrekkelijk centrum zitten ondernemers die investeren, mensen die er werken en overheden die keuzes maken. Als we wachten tot problemen zichtbaar worden, zijn we te laat."

Belangrijke rol in leefbaarheid
Van Enschede tot Deventer, van Hardenberg tot Rijssen-Holten en van Almelo tot Steenwijk: overal in Overijssel spelen centra van dorpen en steden een belangrijke rol waar het gaat over leefbaarheid. Ze zorgen voor werkgelegenheid, trekken bezoekers en vormen vaak het kloppende hart van de gemeenschap. Horeca, cultuur, dienstverlening, evenementen en winkels maken elkaar sterker. Wanneer een centrum floreert, profiteert de hele omgeving. Dat belang wordt nog onderschat.
De detailhandel behoort tot de grootste werkgevers van Nederland. Ongeveer 900.000 mensen verdienen er hun inkomen. Winkels zijn daarmee niet alleen een economische factor, maar ook een belangrijke pijler onder leefbare en aantrekkelijke steden en dorpen. Juist in Overijssel doet dat er toe. De provincie kent sterke steden én een groot aantal kleinere kernen waar voorzieningen, bereikbaarheid en leefbaarheid met elkaar verweven zijn. Een aantrekkelijk centrum helpt voorzieningen dicht bij huis te houden en zo blijven steden en dorpen aantrekkelijk voor iedereen.

Overijssel staat voor keuzes
In de hele provincie investeren gemeenten in woningbouw, bereikbaarheid en economische ontwikkeling. Tegelijkertijd willen inwoners aantrekkelijke binnensteden, vitale dorpskernen en sterke wijkcentra behouden. Dat vraagt om keuzes. Niet iedere locatie kan dezelfde functie behouden. Daarom is het belangrijk dat gemeenten en provincie samen kijken hoe de binnenstad, het wijkcentrum en de dorpskern elkaar kunnen versterken, want sterke centra ontstaan niet vanzelf. Het vraagt om visie, investeringen en samenwerking. Dat is ook een van de belangrijkste boodschappen uit het manifest dat inretail heeft opgesteld voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2027.
Volgens inretail ligt er een belangrijke rol voor de provincie Overijssel. Vraagstukken rond bereikbaarheid, economische ontwikkeling, ruimtelijke inrichting en netcongestie stoppen niet bij de gemeentegrens. Juist de provincie kan gemeenten helpen om lokale en regionale belangen met elkaar te verbinden.

Investeren werkt
Dat investeren in centrumgebieden resultaat oplevert, blijkt uit de landelijke Impulsaanpak Winkelgebieden van het ministerie van Economische Zaken. Via deze regeling ontvangen gemeenten steun om centrumgebieden klaar voor de toekomst te maken. Daarbij gaat het niet alleen om winkels, maar ook om woningbouw, vergroening, openbare ruimte en het aanpakken van leegstand. In totaal profiteren al 47 gemeenten van deze aanpak. De investeringen dragen bij aan aantrekkelijke centra waar inwoners, bezoekers en ondernemers van profiteren.

Geleerde lessen
De betekenis daarvan reikt verder, want de lessen uit deze projecten doen er ook toe voor gemeenten als Hardenberg, Hellendoorn, Raalte, Hengelo, Oldenzaal, Tubbergen en Haaksbergen. Overal spelen vergelijkbare vragen. De resultaten van de Impulsaanpak zijn indrukwekkend. Landelijk leiden de projecten naar verwachting tot meer dan 5.000 nieuwe woningen, ruim 130.000 vierkante meter herstructurering van winkelruimte en bijna 95 miljoen euro aan extra investeringen in openbare ruimte en infrastructuur. Bovendien lokken publieke investeringen vaak extra investeringen uit bij ondernemers en vastgoedeigenaren. Dat is belangrijk, want voorzieningen die uit een centrum verdwijnen, keren niet vanzelf terug. Een winkel die sluit, wordt niet automatisch opgevolgd door een nieuwe ondernemer. Juist daarom loont het om tijdig te investeren in aantrekkelijke en vitale centra.

Bijdrage aan leefbaarheid
Sterke centra zijn niet alleen goed voor ondernemers. Ze dragen bij aan de leefbaarheid van een wijk, dorp of stad. Ze zorgen ervoor dat bewoners voorzieningen dichtbij huis houden en dat bezoekers redenen houden om naar een centrumgebied te komen.
Volgens inretail is dit hét moment om daarover het gesprek te voeren. Jan Meerman van inretail: "Komend voorjaar kunnen wij pas stemmen, maar de plannen worden nu geschrevenen daarom delen wij juist nu onze ideeën. Voor inretail staat één boodschap centraal: sterke centra zijn een voorwaarde voor sterke gemeenschappen. De vraag is niet óf aantrekkelijke binnensteden, dorpskernen en wijkcentra belangrijk zijn voor Overijssel. De vraag is hoe we ervoor zorgen dat ook de volgende generatie kan blijven profiteren van levendige centra, goede voorzieningen en een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Want een sterke provincie begint bij sterke centra.”

Daarmee staat de provincie op de tweede plek in de landelijke ranglijst. Dat blijkt uit onderzoek van Keukenloods naar het barbecuegedrag van Nederlanders. Alleen Flevoland scoort hoger: daar eet 45% van de inwoners minstens twee keer per maand barbecuegerechten. 

Regionaal zijn er duidelijke verschillen zichtbaar in hoe vaak Nederlanders barbecueën. Flevoland voert de ranglijst aan, gevolgd door Overijssel (40%) en Noord-Brabant (37%). Friesland sluit de ranglijst af met 22%. De volledige provinciale ranglijst ziet er als volgt uit:

Flevoland: 45%
Overijssel: 40%
Noord-Brabant: 37%
Limburg: 36%
Gelderland: 32%
Zuid-Holland: 31%
Groningen: 28%
Utrecht: 28%
Noord-Holland: 28%
Drenthe: 27%
Zeeland: 26%
Friesland: 22%

Barbecue nog altijd een mannending
Opvallend is dat zodra de barbecue wordt aangestoken, de taakverdeling in de keuken lijkt te verschuiven. Terwijl vrouwen vaker de dagelijkse maaltijd bereiden (73% van de vrouwen tegenover 45% van de mannen), nemen mannen bij de barbecue juist vaker het koken op zich. Van de mannen zegt 67% meestal achter de grill te staan, tegenover 16% van de vrouwen.

Hoewel mannen vaker achter de barbecue staan, nemen vrouwen juist vaker de voorbereidingen voor hun rekening. Zo zegt 63% van de vrouwen zich bezig te houden met boodschappen doen, ingrediënten snijden en vlees marineren. Onder vrouwen tussen de 30 en 39 jaar ligt dit aandeel het hoogst: 77%.

Voor mannen vaker ontspanning
Mannen ervaren barbecueën bovendien vaker als ontspanning dan als huishoudelijke taak. Zes op de tien mannen zien het bereiden van eten op de barbecue eerder als een moment om te ontspannen dan als huishoudelijk werk. Onder vrouwen zegt juist 61% barbecueën niet op die manier te ervaren.

Deze traditionele rolverdeling is ook terug te zien bij de respondenten. Een deelnemer vertelt: “Mijn man is inderdaad degene die bij ons de barbecue aansteekt. Met veel plezier overigens! Ik als vrouw verzorg dan het eten en de drank erbij. Een traditionele rolverdeling wellicht, maar bij ons werkt het zo.”

Zie ook www.keukenloods.nl