TLN over coalitieakkoord: positieve eerste indruk

Europese regelgeving
De nieuwe taak volgt uit Europese regelgeving die toeziet op de prestaties van voertuigen in de gebruiksfase. De controle komt voort uit Europese regels voor schonere en betrouwbaardere voertuiggegevens. Het gaat om fabrikanten waarvoor de RDW eerder de officiële berekening van CO2-waarden heeft beoordeeld.

Aanvulling op bestaande toezichttaken
De RDW controleert al langer emissies van personenauto’s nadat ze zijn toegelaten. Nieuw is dat deze controle nu wordt uitgebreid naar zware bedrijfsvoertuigen, zoals vrachtwagens.

Twee soorten controles
Er zijn twee soorten controles. De eerste is ‘In-Service Conformity (ISC). Hiermee controleren we of auto’s die in gebruik genomen zijn niet te veel schadelijke stoffen uitstoten, zoals stikstofoxiden en koolstofmonoxide. Deze controle wordt enkel uitgevoerd voor personenvoertuigen. De tweede controle is ‘In-Service Verification (ISV)'. Daarmee controleren we of de CO2-uitstoot van een auto in de praktijk klopt met wat de fabrikant heeft beloofd.

Betrouwbare emissiegegevens
Door voertuigen ook tijdens het gebruik te controleren, kunnen eventuele afwijkingen worden vastgesteld die niet zichtbaar waren tijdens de oorspronkelijke toelatingsprocedure. Daarnaast hebben zowel ISC als ISV het doel om kunstmatige strategieën op te sporen.
"Met deze uitbreiding geven we verder invulling aan onze rol als Europese typegoedkeuringsautoriteit. Door ook zware bedrijfsvoertuigen tijdens het gebruik te controleren, dragen we bij aan betrouwbare emissiegegevens en een gelijk speelveld voor fabrikanten," aldus Bernd van Nieuwenhoven, manager Typegoedkeuringen bij de RDW.

Europese samenwerking
De RDW laat een deel van de controles uitvoeren door gespecialiseerde organisaties en voert daarnaast zelf controles uit. Alle resultaten worden door de RDW beoordeeld, zodat besluiten zorgvuldig en onafhankelijk tot stand komen.

Resultaten gedeeld
De resultaten worden gedeeld met de fabrikant en de Europese Commissie. Als blijkt dat de praktijkgegevens niet overeenkomen met de officiële gegevens, wordt volgens Europese afspraken bepaald wat dit betekent. Dat kan leiden tot aanpassing van voertuiggegevens of tot vervolgonderzoek.

Meer informatie over controle uitstoot tijdens gebruik voor zware bedrijfsvoertuigen is beschikbaar op www.rdw.nl.

Over de RDW
De RDW zet zich in voor veilige en schone voertuigen en excellente dienstverlening voor de samenleving. Als publieke dienstverlener voorziet de RDW daarmee in verschillende maatschappelijke behoeften. Zo zorgen wij voor veilige en duurzame voertuigen op de weg, waarborgen we rechtszekerheid in registratie en informatieverstrekking en maken we betrouwbare, onafhankelijke tol- en vrachtwagenheffing mogelijk. Al meer dan 75 jaar zijn rechtszekerheid en betrouwbaarheid de basis van onze dienstverlening.

Voor wegtransport ligt de druk extra hoog door kostenstijgingen en de komst van de vrachtwagenheffing. De grootste omslag komt op 1 juli 2026. Vanaf die datum betalen Nederlandse en buitenlandse eigenaren van vrachtwagens in de categorieën N2 en N3, met een technische maximummassa boven 3.500 kilo, per gereden kilometer. De heffing geldt op vrijwel alle snelwegen en op een aantal provinciale en gemeentelijke wegen. Hoe schoner en lichter het voertuig, hoe lager het bedrag per kilometer. Voor vrachtwagens tot 12.000 kilo verdwijnt de motorrijtuigenbelasting na de start van de heffing. Voor zwaardere vrachtwagens gaat die belasting omlaag. Daarmee stopt ook het Nederlandse Eurovignet. Ondernemers met een Eurovignet dat na 30 juni 2026 doorloopt konden al teruggaaf aanvragen, wachten tot 1 juli hoeft dus niet. De Belastingdienst heeft het formulier daarvoor aangepast. Per vignet of kenteken wordt 25 euro administratiekosten gerekend. Bij meerdere kentekens kan een verzamelverzoek interessant zijn. 

Brandstof
Brandstof is inmiddels het meest acute fiscale en commerciële pijnpunt voor veel transporteurs. De accijns op diesel bedraagt in 2026 € 0,5523 per liter en op benzine € 0,8447 per liter. Dat is een vast bedrag per liter, maar de pompprijs zelf is veel harder opgelopen door internationale marktontwikkelingen. Diesel is sinds begin 2026 ongeveer 40 procent duurder is geworden. Omdat brandstof bij veel transportbedrijven 20 tot 25 procent van de kosten uitmaakt, werkt zo’n stijging direct door in marge en liquiditeit. De btw beweegt mee met de hogere pompprijs, waardoor ook het fiscale aandeel in absolute euro’s stijgt. Wie brandstofclausules per kwartaal of onduidelijk heeft afgesproken, loopt daardoor achter de feiten aan. Het probleem is daarmee da diesel in korte tijd zo hard is gestegen dat transporteurs kosten moeten voorschieten die zij vaak pas weken later kunnen doorbelasten. Een brandstofclausule die traag meebeweegt, beschermt dan vooral op papier. 

Electrificatie
De elektrificatie van vervoer krijgt intussen een ander fiscaal profiel. Vanaf 2026 geldt voor bestelauto’s en vrachtauto’s die volledig op elektriciteit of waterstof rijden het volledige tarief motorrijtuigenbelasting. Daarmee verandert de berekening van de total cost of ownership. Elektrisch rijden kan operationeel nog steeds aantrekkelijk zijn, zeker bij stedelijke distributie en voorspelbare routes. De fiscaliteit maakt de rekensom wel strenger. Aanschaf, laadcapaciteit, energiebelasting en toegang tot zero emissiezones moeten tegelijk worden doorgerekend. Voor bestelauto’s speelt nog een tweede punt. Sinds 1 januari 2025 is de ondernemersregeling voor nieuwe bestelauto’s vervallen. Wie een bestelauto met een datum eerste toelating vanaf die datum aanschaft, betaalt bpm, tenzij sprake is van een vrijstelling. Bestelauto’s met nul gram CO2 uitstoot blijven anders uitkomen dan dieselvarianten. Voor ondernemers in pakketbezorging en stadslogistiek raakt dit direct aan vervangingsmomenten. 

Internationaal
Internationaal opererende logistieke bedrijven hebben een extra laag werk, met btw, invoerrechten, sociale bijdragen en loonheffing als terugkerende fiscale aandachtspunten. Een Nederlandse onderneming met chauffeurs die vaak in andere landen rijden, krijgt al snel te maken met vragen over belastingplicht, sociale zekerheid en administratieve bewijsvoering. Bij goederenstromen door meerdere landen kan een fout in btw behandeling of invoerdocumentatie leiden tot kosten die lastig op de klant te verhalen zijn.

Kortom: op weg naar 1 juli is controle op doorlopende Eurovignetten en het herberekenen van kilometerprijzen verstandig. Leg vast hoe heffingen en accijnzen aan klanten worden doorbelast. Beoordeel elektrische voertuigen opnieuw op totale kosten. Kijk bij internationale ritten scherp naar btw, loonheffing en sociale zekerheid. Benut daarmee de kansen die de fiscaliteit biedt.

Martine Peeters werkt bij Nextens fiscale software en schrijft over hoe fiscale zaken diverse sectoren beïnvloeden.